Adam Mickiewicz – „Konrad Wallenrod

Konrad Wallenrod - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

"Konrad Wallenrod" streszczenie i problematyka utworu Adama Mickiewicza.

„Konrad Wallenrod” - streszczenie i opracowanie w pigułce #matura2023 #matura2022 #polski

Data wydania: 1828

Epoka: Romantyzm

Rodzaj: Epika

Gatunek: Powieść poetycka

Geneza: W czasie zesłania Mickiewicz pracował w kancelarii gubernatora jako urzędnik państwowy, służył więc tym samym, choć wbrew sobie, zaborcy, krajowi, który był odwiecznym wrogiem jego ojczyzny. W podobnej jak Mickiewicz sytuacji znajdowało się w tym czasie wielu Polaków, przymusowo wcielonych do armii carskiej lub zmuszonych do pracy w rosyjskiej administracji państwowej. Mickiewicz próbując odnaleźć się w tej dwuznacznej sytuacji, pisze dla siebie i dla zesłanych jak on rodaków, Konrada Wallenroda.

Motywy:

motyw ojczyzny. Bohaterowie kierują się w swoich decyzjach uczuciami patriotycznymi. Ojczyzna okazuje się dla Waltera Alfa ważniejsza od osobistego szczęścia. Nie jest w stanie spokojnie żyć u boku żony, kiedy Litwa jest skazana na klęskę w walkach z Krzyżakami. Walter jest patriotą, chociaż został porwany z rodzinnej wsi i wychowano go na dworze wielkiego mistrza krzyżackiego Winrycha. Nadano mu niemieckie imię i nazwisko, ale nie ukształtowało to jego tożsamości. Wielki mistrz pokochał go, jak syna i chciał wychować na dobrego rycerza. Chłopiec znalazł się jednak pod wpływem starego wajdeloty, który nauczył go miłości do ojczyzny i nienawiści do Niemców. Podczas bitwy, Walter przeszedł na stronę swoich rodaków i znalazł się na dworze księcia Kiejstuta. Na Litwie spędził najszczęśliwsze chwile swojego życia. Patriotami są też Krzyżacy, którzy chcą budować potęgę ekonomiczną i militarną. Ciężko im znieść porażkę, skazują zdradzieckiego wielkiego mistrza na śmierć.

motyw domu. Dla Wal­te­ra je­dy­nym do­mem jest oj­czy­zna. Nie po­tra­fi cie­szyć się mał­żeń­skim szczę­ściem, gdy jego ro­da­cy giną na polu bi­twy, ska­za­ni na po­raż­kę z prze­wa­ża­ją­cy­mi si­ła­mi za­ko­nu krzy­żac­kie­go.

motyw zdrady. Wal­ter Alf wy­ko­rzy­stu­je ją jako na­rzę­dzie wal­ki z wro­giem. Słu­cha nauk waj­de­lo­ty, któ­ry po­wie­dział mu, że je­dy­ną bro­nią nie­wol­ni­ków jest pod­stęp. Wal­ter musi po­świę­cić swój ho­nor, aby ura­to­wać oj­czy­znę, ska­za­ną na po­raż­kę pod­czas walk z Krzy­ża­ka­mi. Zda­je so­bie spra­wę, że jego po­stę­po­wa­nie za­słu­gu­je na po­tę­pie­nie, ale wy­peł­nia mi­sję, któ­rej się pod­jął. Wal­ter, jako wiel­ki mistrz krzy­żac­ki, pro­wa­dzi do­wo­dzo­ne przez sie­bie woj­ska do klę­ski, za­pew­nia­jąc zwy­cię­stwo Li­twi­nom. Za swo­je czy­ny zo­sta­je su­ro­wo uka­ra­ny, sąd kap­tu­ro­wy ska­zu­je go na śmierć.

motyw walki. Wal­ter musi zła­mać ho­no­ro­wy ko­deks ry­cer­ski. Po­słu­gu­je się zdra­dą i pod­stę­pem, bro­nią do­stęp­ną dla nie­wol­ni­ków. Do jego po­stę­po­wa­nia na­wią­zu­je mot­to utwo­ru, po­cho­dzą­ce z „Księ­cia" Ma­chia­vel­le­go („Ma­cie bo­wiem wie­dzieć, że są dwa spo­so­by wal­cze­nia trze­ba być li­sem i lwem"). Wal­ter nie może być dum­nym lwem, dla­te­go zmie­nia się w prze­bie­głe­go lisa.

motyw rycerza. Krzy­ża­cy sta­no­wią w utwo­rze ar­che­typ śre­dnio­wiecz­ne­go ry­ce­rza. Żyją w sta­nie za­kon­nym, pie­lę­gnu­ją cno­ty chrze­ści­jań­skie i wal­czą z po­ga­na­mi. Za­kon krzy­żac­ki ma ro­snąć w siłę, pod wo­dzą wiel­kie­go mi­strza, któ­ry musi cha­rak­te­ry­zo­wać się mę­stwem i wzbu­dzać sza­cu­nek. Wal­ter od dziec­ka był wy­cho­wy­wa­ny na do­bre­go ry­ce­rza. Uczu­cia pa­trio­tycz­ne zmu­si­ły go jed­nak do wej­ścia na ścież­kę zdra­dy i po­stę­pu, na któ­rej nie ma miej­sca na ho­nor i god­ność.

motyw miłości. Wal­ter Alf za­ko­chu­je się z wza­jem­no­ścią w cór­ce księ­cia Kiej­stu­ta, Al­do­nie. Mło­dzi bio­rą ślub, ale nie dane jest im mał­żeń­skie szczę­ście. Wal­ter po­dej­mu­je trud­ną de­cy­zję, od­cho­dzi od żony, aby po­świę­cić się dla oj­czy­zny. Al­do­na jest wier­na uko­cha­ne­mu, na­wet gdy ten każe jej zna­leźć in­ne­go męż­czy­znę. Ko­bie­ta każe się za­mu­ro­wać w wie­ży, nie­opo­dal zam­ku krzy­żac­kie­go, aby być bli­sko męża. Wal­ter co­dzien­nie ją od­wie­dza, a ich roz­mo­wy są peł­ne tę­sk­no­ty, ale też wza­jem­ne­go wspar­cia. Po wy­peł­nie­niu swo­jej mi­sji, Wal­len­rod chce uciec z żoną na Li­twę, ale jest za póź­no. Mał­żeń­stwo zmie­ni­ło się już w sta­rusz­ków, a Al­do­na przy­się­gła, że nie opu­ści wie­ży. Para nie może być ra­zem za ży­cia, ale ma na­dzie­ję na zjed­no­cze­nie po śmier­ci. Gdy Wal­ter po­peł­nia sa­mo­bój­stwo, Al­do­na umie­ra z roz­pa­czy.

motyw samobójstwa. Wal­ter zo­sta­je ska­za­ny na śmierć za zdra­dę za­ko­nu. Nie chce jed­nak umie­rać z ręki Krzy­ża­ków. Wy­pi­ja więc tru­ci­znę, aby god­nie za­koń­czyć swo­je ży­cie. Umie­ra­jąc, strą­ca lam­pę, co sta­no­wi znak dla Al­do­ny. Ko­bie­ta do­wia­du­je się, że mąż nie żyje i umie­ra z roz­pa­czy. Wal­ter znaj­du­je się w sy­tu­acji, z któ­rej nie ma do­bre­go wyj­ścia. Męż­czy­zna wie, że nie cze­ka go żad­na przy­szłość. Al­do­na od­ma­wia uciecz­ki na Li­twę, a on zo­stał ska­za­ny na śmierć. Wal­ter po raz ko­lej­ny musi zła­mać za­sa­dy. Jest chrze­ści­ja­ni­nem, ale de­cy­du­je się na grzech sa­mo­bój­stwa, aby za­koń­czyć swo­je tra­gicz­ne ży­cie. Wy­pi­cia tru­ci­zny od­ma­wia jego wier­ny to­wa­rzysz, waj­de­lo­ta. Musi żyć, aby sła­wić czy­ny Wal­te­ra Alfa w swo­ich pie­śniach.

motyw poezji. Waj­de­lo­ta jest li­tew­skim bar­dem, któ­ry utrwa­la w swo­ich pie­śniach waż­ne wy­da­rze­nia i bo­ha­ter­skie czy­ny. Uwa­ża, że po­ezja sta­no­wi no­śnik pa­mię­ci na­ro­do­wej. Ma prze­wa­gę nad dzie­dzic­twem ma­te­rial­nym, po­nie­waż prze­ka­zu ust­ne­go nie moż­na znisz­czyć. Waj­de­lo­ta przed­sta­wia pod­czas uczty do­tych­cza­so­we losy Wal­te­ra Alfa, nie ujaw­nia­jąc, że pod na­zwi­skiem Kon­ra­da Wal­len­ro­da zo­stał wiel­kim mi­strzem za­ko­nu krzy­żac­kie­go. Po śmier­ci przy­ja­cie­la, za­mie­rza sła­wić jego do­ko­na­nia. To za­da­nie sta­je się sen­sem ży­cia waj­de­lo­ty. Pieśń lu­do­wa jest po­tęż­niej­sza od orę­ża, po­nie­waż kry­je w so­bie du­cha na­ro­du. Waj­de­lo­ta przy­po­mi­na też o wszyst­kich krzyw­dach, któ­rych Li­twa do­zna­ła od Krzy­ża­ków. Wpły­wa w ten spo­sób na li­tew­skie­go księ­cia Wi­tol­da, któ­ry spi­sku­je z za­ko­nem prze­ciw­ko wła­snej oj­czyź­nie.