Rozprawka

Jak napisać rozprawkę maturalną? Sprawdź poradnik!

Konspekt rozprawki

Tworzenie planu rozprawki zwykle polega na zapisywaniu konkretnych haseł, krótkich zdań czy informacji od pauzy. Są to słowa, które mają Cię naprowadzić na właściwy tor i podpowiadać, co po kolei powinieneś pisać. Samo przygotowywanie konspektu nie powinno zająć więcej niż 10-15 minut. To absolutne maksimum na maturze, w trakcie którego powinieneś być w stanie wymyślić wszystkie swoje argumenty.

Co to jest teza?

Teza to mówiąc prościej stwierdzenie lub założenie, które powinniśmy obronić właściwymi argumentami. To Twoja opinia na zadane Ci pytanie. Odpowiadasz tak, jak sądzisz, a następnie szukasz takich argumentów, którymi mógłbyś ją poprzeć. Nadal brzmi niezrozumiale? To spójrz na taki przykład:

Pytanie: Czy ludzie są skłonni pomagać?

Teza: Ludzie są skłonni pomagać.

2 Teza: Ludzie nie są skłonni pomagać.

3 Teza: Chęć niesienia pomocy zależy od sytuacji, w której ludzie się znajdują.

Dopiero po zagajeniu stawiasz tezę, formułując swoje stanowisko. Pamiętaj, by przed jej postawieniem upewnić się, że piszesz tak, jak sądzisz. Czy Twoja teza jest zgodna z Twoimi poglądami? Czy będziesz w stanie znaleźć takie książki, filmy czy inne teksty kultury, dzięki którym poprzesz swoją opinię konkretnymi argumentami?

Konspekt rozprawki — Wstęp

Załóżmy, że Twoim tematem będzie pytanie: *Czy praca może przynieść człowiekowi spełnienie i szczęście? *W takim razie zastanów się, o czym mógłbyś pisać we wstępie. Twój konspekt mógłby wyglądać tak:

• Czym jest praca?
• Dlaczego praca jest ważna?
• Teza: Praca może przynieść spełnienie i szczęście/Praca nie może przynieść spełnienia i szczęścia (Na potrzeby tego konspektu wybierzemy pierwszą opcję, ale oczywiście na maturze Ty sam wybierasz).

Konspekt rozprawki — Rozwinięcie

Twoim kolejnym zadaniem będzie zastanowienie się, jakie lektury lub teksty kultury poruszają temat pracy. Zdecydowaliśmy, że praca nie przynosi spełnienia i szczęścia, więc powinniśmy pójść już tym tropem. Naszym kolejnym argumentem mogliby być „Ludzie bezdomni" Żeromskiego:

• Podstawowe informacje o „Ludziach bezdomnych".
• Kim był Judym? Jak zdobył doświadczenie i jakie miał dzieciństwo?
• Jak znalazł się w Cisach?
• Dlaczego postanowił pomagać biednym?
• Judym jako idealista -- rezygnacja z miłości.
• Wniosek cząstkowy: Praca była dla bohatera bardzo ważna. Jako idealista widział w niej posłannictwo. Chciał spłacić dług wobec społeczeństwa. Uznał, że musi poświęcić swoje życie leczeniu biednych. Zrezygnował z miłości i wsparcia kochającej kobiety, przez co stał się nieszczęśliwy i niespełniony. Praca była jego misją, lecz nie przynosiła mu szczęścia.

Konspekt rozprawki — Zakończenie

W ostatnim akapicie powinieneś podsumować swoją pracę i wyciągnąć z niej wnioski:

• Praca jako ważny element życia człowieka.
• Różne aspekty pracy: poświęcenie, stres, walka o bezpieczeństwo finansowe.
• Podsumowujące wnioski: praca może siać spustoszenie; praca nie wystarczy, by człowiek czuł się spełniony i szczęśliwy; najważniejszą wartością w życiu są miłość i rodzina, więc sama praca nie może przynieść spełnienia i szczęścia.

Wstęp:

definiujemy pojęcie z tematu

pokazujemy, że dane zagadnienie było już podejmowane (pokazujemy gdzie)

powtarzamy pytanie z tematu

Twórcy od wieków swoją uwagę poświęcali miłości. Już w średniowieczu można odnaleźć wzruszającą opowieść o miłości Tristana i Izoldy, która pokazuje siłę uczucia oraz cierpienie z nią związame. Należy więc zastanawiać się, czy warto kochać, jeżeli miłość może być źródłem bólu. (Teraz w kolejnym zdaniu powinna zostać podana teza)

Teza: to zdanie oznajmujące, w którym zawieramy odpowiedź na pytanie zawarte w poleceniu. Ma być pogłębiona, a nie ogólna

Nie warto kochać, jeżeli miłość ma być dla człowieka źródłem cierpienia i prowadzić do rozpaczy, rezygnacji z reazlizacji własnych planów lub samobójstwa

Pamiętaj, aby w uzasadnieniu odnieść się do każdego elementu tezy!

pamiętaj jeszcze o jednym nie wolno ci powtarzać tych samych myśli w kolejnych akapitach. Stosuj zasadę jeden argument/jedna myśl = jeden punkt = jeden akapit.

Rozwinięcie - budowa akapitu:

• wprowadzenie
• argument
• dowody
• wniosek cząstkowy

Na końcu każdego akapitu jest miejsce na podsumowanie, wniosek cząstkowy. Kapitalnie byłoby, gdyby zawierał on odpowiedzi na pytania: Jak do tego doszło? Jak to działa? Jakie są tego konsekwencje? Po co pisać wnioski cząstkowe? Bardzo ułatwiają napisanie najtrudniejszej części rozprawki – zakończenia, które ma być intelektualną kwintesencją całej rozprawy. Oto z czego powinien się składać dobry akapit w rozprawce.

Zakończenie:

Pamiętaj, że jakiekolwiek by twoje zakończenie nie było musi być bardzo mocno związane z tematem, tezą. Musi odpowiadać na pytanie w nim lub wobec niego postawione. Pamiętaj jednak, że to trudna i bardzo ważna część rozprawki. Wszakże koniec wieńczy dzieło!

Po prostu postaraj się, by wniosek zawierał odpowiedź na co najmniej trzy pytania: Jak do tego doszło? Jak to działa? Jakie są tego konsekwencje? Powinien również wyczerpywać problem postawiony w tezie, zasygnalizowany w temacie (jeśli masz porównać coś z czymś, to we wniosku powinny się znaleźć co najmniej dwa podobieństwa i dwie różnice zachodzące między obiektami porównania).

Pro tipy:

• warto jest zrobić sobie szybki plan w brudnopisie, tzn. teza, argument - przykład,

argument - przykład, argument - przykład

• Aby POPRAWNIE ułożyć argument, warto zadać sobie pytanie, np: dlaczego

warto kochać mimo cierpienia?

bo miłość może motywować do dalszego działania

bo nawet jeżeli sami nie jesteśmy szczęśliwi to inni ludzie są